“De heilige speer”, ook bekend onder de naam “lans van Longinus” of nog “lans van het lot”, is een van de beroemdste voorwerpen die verbonden zijn met het passieverhaal van Christus. Net als de Graal is de mythische dimensie ervan legendarisch en heeft ze heel wat hoofden op hol gebracht in de loop der eeuwen.
Een machtsinstrument
Volgens de legende werd de speer gestolen van de afstammelingen van Longinus door keizer Maximianus in 287 en vervolgens ondergebracht in Konstantinopel. Na de inname van de stad in 443 valt ze in handen van Attila. Met de speer in zijn bezit zet die heel Oost Europa in vuur en vlam en bereikt in 452 de poorten van Rome. Uitgeput door honger en ziekte laten de troepen van de Hunnenleider de lans aan de Romeinse stad.
Haar bezitters met roemrijke wapenfeiten volgen mekaar op in de loop der eeuwen. Onder hen Hendrik IV van Duitsland, Frederik Barbarossa, Sigismond van Luxemburg, vervolgens de stad Nuremberg, die ze overbrengt naar Wenen op het moment van de Napoleontische invallen.
Het Bloed van Christus
Wanneer hij Jezus nadert, merkt een Romein, Longinus genaamd, dat deze al dood is. Om zich hiervan te vergewissen, doorsteekt hij met zijn speer Christus’ flank, waaruit water en bloed spuiten.
Voor de Christenen vervulde deze daad de voorspelling volgens dewelke de Messias zou doorstoken worden en zijn beenderen niet zouden gebroken worden. Eeuwenlang wekte de Heilige Lans de begeerte op van heel wat koningen, keizers of krijgsheren.
Het bijgeloof wil immers dat de legers, aangevoerd door de Lans van het Lot, onoverwinnelijk worden.
De fascinatie van Hitler
In 1938, drie dagen voor de annexatie van Oostenrijk bij Duitsland, kiest Hitler de plaats waar de Heilige Lans ligt, het Hofburg museum, om zijn toespraak te houden tot het Oostenrijkse volk. Toeval? De interesse van Hitler voor relieken en voorwerpen van heiligen is bekend. Een van zijn eerste beslissingen was de SS te bevelen de lans te bemachtigen. Die werd overgebracht naar Nuremberg in de Sint-Catherina kerk. Ze zal er blijven tot 1944 waar ze, als bescherming tegen de geallieerde bombardementen, wordt gedeponeerd in een geheime crypte onder de kerk.
